اثربخشی اجرای برنامه درسی تلفیقی هنر بر عملکرد تحصیلی دانش‌‌آموزان در درس مطالعات اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشته برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه خوارزمی، آموزگار دوره ابتدایی شهرستان نظرآباد البرز

2 استادیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی

10.22099/jcr.2021.6046

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی اجرای برنامه درسی تلفیقی هنر بر عملکرد دانش‌آموزان پایه ششم است. در این پژوهش روش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل و آزمایش استفاده شد. جامعۀ آماری دانش‌آموزان دختر پایه ششم شهرستان نظرآباد در سال 97_ 96 بود. 60 نفر (30 گروه آزمایش و 30 گروه کنترل) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. گروه آزمایش، به صورت تلفیقی با هنر و گروه کنترل، بدون تلفیق طی 12 جلسه درس را گذراندند. داده‌ها با استفاده از آزمون عملکردی محقق­ساخته جمع‌آوری و عملکرد یادگیری، مشتمل بر حیطه‌های شناختی و عاطفی، گردآوری شد. روایی صوری و محتوایی ، از طریق 9 صاحب­نظر تأیید شد. پایایی از آلفای کرونباخ انجام شد و عدد 73/0 به دست آمد که نشان دهنده دامنه اعتبار خوبی است. تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس یک راهه (ANCOVA) انجام شد. به طور کلی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش و کنترل در پس‌آزمون تفاوت معنادار داشت؛ یعنی اجرای این برنامه درسی توانست سبب افزایش نمرۀ عملکرد گروه آزمایش در حیطه شناختی و حیطه عاطفی (سطح دریافت) شود. اما در سطح ارزش‌گذاری حیطه عاطفی عملکرد مثبتی به دست نیامد.

کلیدواژه‌ها


الف. فارسی
آفتاب‌سوار، داوود و مؤمنی مهموئی، حسین. (1393). تأثیر رویکرد تلفیقی برنامه درسی بر انگیزه پیشرفت، خودکارآمدی و پیشرفت تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان پایه پنجم. اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان­شناسی، تهران، مؤسسه عالی مهر اروند.
ذوالفقاریان، ملیحه و کیان، مرجان. (1393). واکاوی تجارب معلمان زن در تدریس هنر در مدارس ابتدایی: یک پژوهش کیفی، دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، سال دوم، شماره 4؛ پاییز و زمستان، 160-135.
سبحانی‌نژاد، مهدی؛ احمدی، پروین و امیری، مهدی. (1394). سازمان­دهی میان رشته‌ای برنامه درسی با تأکید بر اثربخش­سازی محتوای دروس. دوفصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، دوره 22، شماره 6، صص122-97.
سویزی، مجتبی. (1391). ارزشیابی برنامه درسی هنر دوره ابتدایی: ارائه مدل تلفیقی در برنامه درسی هنر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
فلاحیان، ناهید؛ احمدی، آمنه؛ ملک محمودی، نازیا و ملک عباسی، منصور. (1391). روش آموزش مطالعات اجتماعی. راهنمای تدریس معلم، تهران: دفتر تألیف کتب درسی، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
قادری، حیدر. (1393). تلفیق در برنامه درسی. اولین همایش علمی_ پژوهشی علوم تربیتی و روان­شناسی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی، انجمن علمی توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین، تهران.
کاظم‌‌پور، اسماعیل. (1395). تأثیر آموزش تلفیقی هنر در ریاضی بر میزان یادگیری و خلاقیت دانش‌آموزان. فصلنامه علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره ششم، شماره یک، صص 90-73.
کیان، مرجان و مهرمحمدی، محمود. (1392). شناسایی وجوه و ابعاد مغفول برنامه درسـی هنر دوره ابتدایی. فصلنامه پژوهش‌های آموزش و یادگیری، صص 18-1.
مهرمحمدی، محمود. (1390). تلفیق در برنامه درسی، تاریخچه، ضرورت، معیارها و اشکال. مجله پژوهشی در تعلیم و تربیت، صص 47-15.
مهر محمدی، محمود و کیان، مرجان. (1397). برنامه درسی و آموزش هنر در آموزش و پرورش. چاپ چهارم، تهران: سمت.
نقیب‌‌زاده، میر عبدالحسین. (1397). نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش. تهران: طهوری.
هاشم‌‌نژاد، طاهره. (1395). اثر تلفیق برنامه درسی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان و اثربخشی مدرسه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
 
ب. انگلیسی
Aftabsavar, D. &  Momeni Mahmouee, H. (2014). The effect of an integrated curriculum approach on improvement motivation, self-efficacy and academic achievement in math of fifth grade students. The First National Conference on Sustainable Development in Educational Sciences and Psychology, Tehran, Mehr Arvand Institute.(persian)
Billingsley, J. (2013). "Integrating Mathematics and Other Content Disciplines in the Elementary Classroom", Undergraduate Honors Theses. Paper 141.
Biscoe, B. & Wilson, K. (2015). Arts integration: A strategy to improve teaching and learning, promote personal competencies, and turn around low-performing schools. San Francisco, CA: WestEd.
Brezovnik, A. (2015). The benefits of fine art integration into mathematics in primary school. CEPS Journal, 5 (3), S. pp 11-32.
Briggs, S. (2015). How Integrating Arts Into Other Subjects Makes Learning Come Alive.
Box, P. O. (2016). The shift and emphasis towards curriculum integration: Meaning and rationale. Department of Educational Management, Policy and Curriculum Studies, Kenyatta University, 1497 – 00618, Nairobi, Kenya.
Burstein, J. (2014). Integrating Arts: Cultural Anthropology and Expressive Culture in the Social Studies Curriculum. California State University, Northridge. 9 (2).
Dhanapal, S. Kanapathy, R. & Mastan, J. (2014). A study to understand the role of visual arts in the teaching and learning of science. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, Volume 15, Issue 2, Article 12 (Dec, 2014)
Dorminey, S. J. (2015). Arts-Integration in a Middle Grades Social Studies Classroom. Georgia Southern University.
Fagan, L. (2015). Elementary school teachers perception of art lntegration to improve student learning. Walden universiry.
Falahiyan, N., Ahmadi, A., Malek Mahmoodi, N. & Malek Abbasi, M. (2012). Methods of teaching social studies. Teacher's guide. Tehran: Textbook publication office, Educational Research and Planning Organization. (persian)
Ghaderi, H. (2014). Integration in curriculums. The First Scientific-Research Conference on Educational Sciences and Psychology of Social and Cultural Damages in Iran, Soroush Hekmat Mortazavi Center for Islamic Studies and Research, Scientific Association for the Development and Promotion of Basic and Fundamental Sciences and Technologies, Tehran. (persian)
Gatis, H. (2016). The Importance of Art in Elementary Education. Capstone Projects and Teses. Paper 540.
Hashemnejad, T. (2016). The effect of curriculum integration on students' academic achievement and school effectiveness. Master's Thesis, Sistan and Baloochestan University. (persian)
Kazempoor, I. (2016). Effect of integrated teaching of art and mathematics on students' learning and creativity. Scientific-Research Quarterly of Innovation and Creativity in Humanities, Vol. 6, No. 1, Pp 73-90. (persian)
Kiyan, M. & Mehr Mohammadi, M. (2013). Identifying neglected aspects and dimensions of the art curriculum in elementary school. Quarterly of learning and education studies, Pp 1-18. (persian)
Kaptan. & Seyihoglu. (2011). Elementary Students’ Opinions of Learning Objects: A Social Studies Course Case.
Mehr Mohammadi, M. (2011). Integration in the curriculum: history, necessity, criteria and problems. Journal of Research in Education. Pp 15-47. (persian)
Mehr Mohammadi, M. & Kiyan, M. (2018). Art curriculum and teaching in the education system. Ed. 4, Tehran: Samt. (persian)
Mahgoub, Y. M. (2015). The Importance of the Development of Art Education Curriculum in the Sudanese Educational Institutions. Department of Art Education, Faculty of Education, University of Khartoum, Sudan.
Magu, A. A. (2014). Social Studies in The National Curriculum Key Stage 1 (grade 1, 2 and 3). Social Studies in the National Curriculum National Institute of Education Ghaazee Building. Male’ City, Maldives. National Council for the Social Studies. (2017). Powerful, Purposeful Pedagogy inElementary School Social Studies.
Naghibzadeh, M. A. (2018). A look at the philosophy of education. Tehran: Tahoori. (persian)
Poldberg, M. M., Trainin, G. & Andrzejczak, N. (2013). Rocking your Writing Program: Integration of Visual Art, Language Arts, & Science. Journal for Learning through the Arts, 9 (1).
Sunday, D. & Effiom, N. V. (2017). Social Studies teaching resources in the 21ST Century. International Journal of Sociology and Anthropology Research. Vol. 3, No. 4, pp. 8-14. (www.eajournals.org).
Snyder, L., Klos, P. & Grey-Hawkins, L. (2014). Transforming Teaching through Arts Integration. Journal for Learning through the Arts, 10 (1).
Sobhaninejad, M., Ahmadi, P. & Amiri, M. (2015). Curriculum interdisciplinary organization with emphasis on the effect of the segmentation of course content. Scientific Research Bi-Quarterly of Shahed University, Vol. 22, No. 6, pp. 97-122. (persian)
Savizi, M. (2012). Evaluation of Elementary School's art curriculum: Presentation of an integrated model in the art curriculum. Master's thesis, Sistan and Baloochestan University. (persian)
Tuazon, A. (2015). Integrating Music in the Elementary Classroom. Department of Curriculum, Teaching and Learning. Ontario Institute for Studies in Education of the University of Toronto.
Zolfaghariyan, M. & Kiyan, M. (2014). An analysis of the experiences of female teachers in teaching art in primary schools: a qualitative research, Bi-Quarterly of Theory and Practice in the Curriculum, Second Year, No. 4; Fall and Winter, 135-160. (persian)