اهداف و چشم انداز

چشم انداز

نشریه پژوهش‌های برنامه درسی دانشگاه شیراز در پی آن است که به یکی از نشریات علمی معتبر، اثرگذار و مرجع در سطح ملی و بین‌المللی در حوزه مطالعات برنامه درسی تبدیل شود و از طریق انتشار پژوهش‌های اصیل، نوآورانه و مسئله‌محور، در توسعه دانش نظری و کاربردی، ارتقای کیفیت برنامه‌های درسی و پاسخ‌گویی به نیازها و تحولات نظام‌های آموزشی و جامعه نقش‌آفرینی کند.

مأموریت

مأموریت نشریه پژوهش‌های برنامه درسی دانشگاه شیراز، فراهم‌آوردن بستری علمی برای تولید، توسعه و انتشار دانش در حوزه برنامه درسی و مطالعات مرتبط با آن است. این نشریه با حمایت از پژوهش‌های بدیع، روشمند و برخوردار از اعتبار علمی، گسترش گفت‌وگوهای علمی، تقویت رویکردهای میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری از ظرفیت پژوهشگران و صاحب‌نظران، در پی شناخت عمیق‌تر مسائل و چالش‌های برنامه درسی و ارائه راهکارهای علمی برای بهبود فرایندهای سیاست‌گذاری، طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه‌های درسی است. پایبندی به اصول اخلاق پژوهش و نشر علمی، رعایت استانداردهای داوری و ارتقای کیفیت علمی مقالات، از اصول محوری فعالیت این نشریه به شمار می‌رود.

ارزش های بنیادین

فعالیت علمی و انتشاراتی نشریه بر ارزش‌ها و اصول زیر استوار است:

  • اعتبار و دقت علمی: پایبندی به معیارهای پژوهش علمی، روش‌شناسی معتبر و داوری تخصصی و منصفانه.

  • اصالت و نوآوری: حمایت از پژوهش‌های بدیع، خلاقانه و برخوردار از ارزش افزوده نظری و کاربردی.

  • اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری: رعایت اصول اخلاق پژوهش و نشر، شفافیت در فرایندهای اجرایی و احترام به حقوق نویسندگان، داوران و مخاطبان.

  • مسئله‌محوری و پاسخ‌گویی اجتماعی: توجه به مسائل واقعی نظام‌های آموزشی و نیازهای جامعه در انتخاب و توسعه موضوعات پژوهشی.

  • آینده‌نگری و تحول‌پذیری: توجه به تحولات علمی، اجتماعی، فرهنگی و فناورانه و حمایت از پژوهش‌های ناظر بر آینده آموزش و برنامه درسی.

اولویت‌های موضوعی نشریه

نشریه پژوهش‌های برنامه درسی، مقالات علمی‌پژوهشی اصیل و نوآورانه را در تمامی حوزه‌های مرتبط با مطالعات برنامه درسی و زمینه‌های میان‌رشته‌ای آن بررسی می‌کند و هر پژوهشی که از پشتوانه علمی و روش‌شناختی معتبر برخوردار باشد و به‌نحوی معنادار با حوزه برنامه درسی ارتباط داشته باشد، می‌تواند در فرایند بررسی و داوری قرار گیرد. قلمرو موضوعی دارای اولویت نشریه، شامل ( اما نه محدود) به محورهای زیر است:

الف) اولویت‌های مرتبط با قلمرو برنامه درسی

  • ماهیت، مفاهیم بنیادین و گستره مطالعات برنامه درسی

  • رویکردها و الگوهای نوین طراحی و تدوین برنامه‌های درسی

  • رویکردها و روش‌شناسی پژوهش در مطالعات برنامه درسی

  • تمرکززدایی در نظام برنامه‌ریزی درسی و سازوکارهای مشارکت ذی‌نفعان در تصمیم‌گیری

  • چالش‌ها، راهبردها و راهکارهای مرتبط با اجرا و تحقق برنامه‌های درسی

  • برنامه درسی مغفول و ابعاد و زمینه‌های نادیده‌گرفته‌شده یادگیری

  • رویکردها و چالش‌های ارزشیابی برنامه‌های درسی و سنجش یادگیری و دستاوردهای یادگیرندگان

ب) طراحی، تدوین و توسعه برنامه درسی

  • رویکردها و الگوهای طراحی و تدوین برنامه‌های درسی

  • برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی، مسئله، پروژه و تجربه یادگیری

  • برنامه‌های درسی تلفیقی، میان‌رشته‌ای و فرارشته‌ای

  • نیازسنجی، تحلیل نیازها و تعیین اهداف و محتوای برنامه درسی

  • بومی‌سازی، زمینه‌مندی و انطباق برنامه‌های درسی با نیازهای جامعه

  • مشارکت ذی‌نفعان در طراحی و توسعه برنامه‌های درسی

  • تمرکززدایی و سیاست‌های توزیع اختیار در برنامه‌ریزی درسی

پ) اجرا، تجربه و ارزشیابی برنامه درسی

  • رویکردها، مسائل و چالش‌های اجرای برنامه‌های درسی

  • نقش معلمان، مدرسان، مدیران و سایر ذی‌نفعان در اجرای برنامه درسی

  • تجربه زیسته یادگیرندگان و مدرسان از برنامه‌های درسی

  • برنامه درسی قصدشده، اجراشده، تجربه‌شده، پنهان و مغفول

  • فرایندهای یاددهی ـ یادگیری و تعاملات آموزشی در بستر برنامه درسی

  • ارزشیابی برنامه درسی، اثربخشی و کیفیت آن

  • ارزشیابی یادگیری، سنجش عملکرد و رویکردهای نوین ارزیابی

  • بازنگری، اصلاح و بهبود مستمر برنامه‌های درسی

ت) یادگیری، شایستگی‌ها و ابعاد تربیتی برنامه درسی

  • مبانی و رویکردهای نظری یادگیری و دلالت‌های آن‌ها برای برنامه درسی

  • یادگیری مادام‌العمر، خودراهبر، خودتنظیم و عمیق

  • پرورش تفکر نقاد، خلاقیت، حل مسئله و مهارت‌های شناختی و فراشناختی

  • پرورش روحیه علمی، پرسشگری و پژوهشگری

  • تربیت اخلاقی، معنوی و زیبایی‌شناختی

  • تربیت مدنی و شهروندی و توسعه شایستگی‌های اجتماعی

  • هویت‌یابی فردی، اجتماعی، ملی و فرهنگی

  • تربیت چندفرهنگی، بین‌فرهنگی و جهانی

  • عدالت آموزشی، تنوع، تفاوت‌های فردی و فراگیری در برنامه درسی

ث) فناوری‌های نوین و تحولات فناورانه در برنامه درسی

  • فناوری‌های نوظهور و دلالت‌های آن‌ها برای نظریه و عمل برنامه درسی

  • هوش مصنوعی، هوش مصنوعی مولد و کاربردها و پیامدهای آن‌ها در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه‌های درسی

  • یادگیری دیجیتال، آموزش برخط، یادگیری ترکیبی و محیط‌های یادگیری هوشمند

  • فناوری‌های واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی در برنامه‌های درسی

  • یادگیری مبتنی بر داده، تحلیل یادگیری و شخصی‌سازی برنامه‌های درسی

  • سواد دیجیتال، سواد داده‌ای، سواد هوش مصنوعی و شایستگی‌های فناورانه

  • اخلاق، عدالت، حریم خصوصی و حکمرانی فناوری در آموزش و برنامه درسی

  • تعامل انسان و فناوری و تحولات نقش یادگیرنده، مدرس و منابع یادگیری

ج) برنامه درسی در بستر تحولات اجتماعی، فرهنگی و جهانی

  • جهانی‌شدن، بین‌المللی‌شدن و بومی‌سازی برنامه‌های درسی

  • توسعه پایدار، محیط زیست و آموزش برای پایداری

  • دموکراسی، عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی در برنامه درسی

  • تحولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و تأثیر آن‌ها بر برنامه درسی

  • مطالعات جنسیت، تنوع فرهنگی و تفاوت‌های اجتماعی در برنامه درسی

  • تحولات جمعیتی، مهاجرت و چندفرهنگی‌بودن و دلالت‌های آن‌ها برای برنامه درسی

  • آموزش صلح، حقوق بشر و مسئولیت اجتماعی

  • رابطه نظام‌های اقتصادی، بازار کار و تحولات حرفه‌ای با برنامه درسی

چ) سیاست‌گذاری، مدیریت و حکمرانی برنامه درسی

  • سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در حوزه برنامه درسی

  • حکمرانی برنامه درسی و الگوهای مدیریت و راهبری آن

  • نقش نهادهای آموزشی، دانشگاه‌ها، سازمان‌ها و گروه‌های ذی‌نفع در برنامه‌ریزی درسی

  • نظام‌های متمرکز و غیرمتمرکز برنامه‌ریزی درسی

  • استقلال و خودمختاری برنامه درسی در سطوح مختلف آموزشی

  • کیفیت، اعتباربخشی و تضمین کیفیت برنامه‌های درسی

  • اصلاحات و تحولات نظام‌های آموزشی و دلالت‌های آن‌ها برای برنامه درسی