تأثیر بازنمایی تصویری در حل مسائل کلامی ریاضی: مطالعه تطبیقی در حوزه‌های اعداد، نسبت و هندسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ریاضی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 گروه ریاضی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اراک، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه عملکرد دانش‌آموزان در حل مسائل کلامی ریاضی در دو موقعیت توصیفی (کلامی) و تصویری انجام شد. پژوهش از نوع شبه‌تجربی با طرح درون‌آزمودنی برای مقایسه دو موقعیت و طرح بین‌آزمودنی برای مقایسه مقاطع تحصیلی بود. نمونه شامل ۶۰ دانش‌آموز دختر پایه ششم ابتدایی و دوره اول متوسطه شهرستان بروجرد بود که به شیوه در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش، آزمون محقق‌ساخته‌ای متشکل از ۲۱ مسئله زوجی در سه حوزه اعداد، نسبت و هندسه و اندازه‌گیری (هر کدام ۷ مسئله) بود که هر مسئله در دو قالب توصیفی و تصویری طراحی شد. برای هر آزمودنی، ۱۲ مسئله به‌صورت تصادفی به‌عنوان نسخه توصیفی (الف) و سایر مسائل به‌عنوان نسخه تصویری (ب) ارائه گردید. داده‌ها با آزمون t زوجی و مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد تغییر بازنمایی از توصیفی به تصویری تأثیر معناداری بر عملکرد دانش‌آموزان دارد (t= -5/90، p<0/05). در دوره ابتدایی، میانگین عملکرد در مسائل تصویری (16/5=M) بیش از توصیفی (10/65=M) بود و در دوره متوسطه نیز الگوی مشابهی مشاهده شد (تصویری: 14/58=M، توصیفی: 12/40=M). همچنین، اثر بازنمایی تصویری در حوزه هندسه و اندازه‌گیری (16=M در برابر 13=M) چشمگیرتر از نسبت (10/17=M در برابر 14/67=M) و اعداد (12/42=M در برابر 15/67=M) بود. یافته‌ها بر کارآمدی بازنمایی تصویری، به‌ویژه در مسائل هندسی، در بهبود یادگیری و حل مسئله تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات