دانشگاه شیراز پژوهش‌های برنامه درسی 2251-6794 16 1 2026 03 21 The effect of problem-based learning on self-directed learning, academic achievement, academic satisfaction, and attitude towards PBL among fifth grade elementary school students in experimental science lessons تاثیر یادگیری مبتنی بر مسئله بر یادگیری خودراهبر، پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی و نگرش به یادگیری مبتنی بر مساله دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی در درس علوم تجربی 30 1 8760 10.22099/jcr.2026.8760 FA داود طهماسب زاده شیخلار عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز فیروز محمودی دانشگاه تبریز احسان پورشمس دانشگاه تبریز حنانه بهشتی دانشگاه تبریز Journal Article 2026 05 01 The present study was conducted with the aim of investigating the effect of problem-based learning on self-directed learning, academic achievement, academic satisfaction, and attitude towards PBL of fifth-grade elementary school students in the experimental science course. The research method was quantitative in terms of approach, applied in terms of purpose, and quasi-experimental in nature. The statistical population of the study included all fifth-grade male elementary school students in the Nazlu educational district of Urmia, 320 people, who were selected by cluster random sampling. To collect data, the Kim Problem-Based Learning Satisfaction Questionnaire and Lent et al.'s Academic Satisfaction Questionnaire; Fisher et al.'s Self-Directed Learning Student Learning Assessment Questionnaire; Jagannathan et al.'s Knowledge, Perception, and Attitude on Problem-Based Learning Questionnaire; and Alper's Attitude on Problem-Based Learning Questionnaire were used. To examine the validity of the questionnaires, the opinions of the professors of the Department of Educational Sciences at the University of Tabriz were used, and Cronbach's alpha was used for their reliability. To analyze the first, third, and fourth hypotheses of the study, multivariate analysis of covariance was used, and the second hypothesis was analyzed using univariate analysis of covariance. The data were analyzed using SPSS27 software. The results showed that problem-based learning has an effect on self-directed learning, academic achievement, academic satisfaction, and attitude toward PBL of fifth-grade elementary school students in the experimental science course. This method has significant and positive effects on their average learning ﭘﮋوﻫﺶ حاضر ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﺮرﺳﯽ تاثیر یادگیری مبتنی بر مسئله بر یادگیری خودراهبر، پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی و نگرش بر PBL دانش‌آموزان پایه پنجم‌ ابتدایی در درس علوم تجربی اﻧﺠﺎم یافته است. روش پژوهش به لحاظ رویکرد کمی، به‌لحاظ هدف کاربردی و به‌لحاظ ماهیت شبه تجربی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی منطقه آموزشی نازلوی ارومیه به تعداد 320 نفر بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. جهت ﺟﻤﻊ‌‌آوری داده‌ﻫﺎ، از پرسشنامه‌ رضایت از یادگیری مبتنی بر مسئله کیم و پرسشنامه رضایت تحصیلی لنت و همکاران؛ پرسشنامه سنجش خودراهبردی در یادگیری دانش‌آموزان فیشر و همکاران؛ پرسشنامه دانش، ادراک و نگرش بر یادگیری مبتنی بر مسئله جاگاناثان و همکاران و پرسشنامه نگرش بر یادگیری مبتنی بر مسئله آلپر استفاده گردید. برای بررسی رواﯾﯽ پرسشنامه‌ها از نظرات اساتید گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز و برای ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ آنها از آلفای کرونباخ استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل فرضیه‌های اول، سوم و چهارم ﭘﮋوﻫﺶ، از تحلیل کوواریانس چند متغیره و فرضیه‌ دوم از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره استفاده شد و داده‌ها با نرم افزارSPSS27 تجزیه و تحلیل شده اند. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﮐﻪ یادگیری مبتنی بر مسئله بر یادگیری خود‌راهبر، پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی و نگرش بر PBL دانش‌آموزان پایه‌ پنجم ابتدایی در درس علوم تجربی ﺗﺎﺛﯿﺮ دارد. این روش تاثیرات مثبت و مهمی‌را در میانگین یادگیری آنان دارد. https://jcr.shirazu.ac.ir/article_8760_e4f7acc11e47126560cf3f654061d8f7.pdf