تبیین مفهوم کارآمدی فرهنگی معلمان در مواجهه با بسترهای دارای تنوع فرهنگی مبتنی بر پداگوژی برخوردار از ربط فرهنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

تعلیم و تربیت،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر باهدف تبیین کارآمدی فرهنگی معلمان انجام‌شده‌است. برای نیل به این هدف از روش مرور نظام‌مند پژوهش استفاده شد. این پژوهش ازنوع مرور نظام‎مند کیفی می باشد که روشی برای یکپارچه‌سازی یا مقایسه کردن یافته‌ها از پژوهش کیفی است. دانش انباشتة ناشی از این روند به تفسیری تازه و و تبیینی اثربخش از مفهوم کارآمدی فرهنگی معلمان منجر شده است. در این پژوهش 5 چارچوب نظری بررسی شد و رویکرد منتخب با‌توجه‌به مفهوم کارآمدی فرهنگی تشریح شد. نمونه پژوهش بیش از 40 مقاله معتبر و 6 کتاب از نویسندگان شاخص حوزه فرهنگ و تربیت بود که با استفاده از کلیدواژه‌های «رویکردهای فرهنگی به تربیت»، «فرهنگ و تربیت»، «صلاحیت فرهنگی»، «کارآمدی فرهنگی»، «تبحر فرهنگی»، «پداگوژی برخوردار از ربط فرهنگی»، بطور نظام‌مند مرور شده‌اند. یافته‌ها نشان داد بیشترین تأکید بر اثربخشی نقش معلم در مواجهه با تنوع فرهنگی، در «پداگوژی برخوردار از ربط فرهنگی» مشاهده می‌شود. این پداگوژی به‌طور‌خاص بر بازتعریف نقش معلم تأکید می‌کند. دو بعد دانشی و عملکردی در شکل‌گیری کارآمدی فرهنگی معلم نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند. یعد دانش، شامل 1) خودتأملی؛ 2) شناخت از دانش‌آموزان (آگاهی از پیشینه دانش‎آموزان، شناخت از خواسته‌ها و علایق برخواسته از فرهنگ آنان) و 3) دانش پداگوژیکی است. بعد عملکردی بر 1) ساختن رابطۀ معنادار با دانش‌آموزان و 2) پیشرفت دانش‌آموزان متمرکز است. مجموعۀ این قابلیت‌ها در مفهوم «کارآمدی فرهنگی» معلم قابل مفهوم‌پردازی است که منجر به پشرفت واقعی برای دانش‌آموزان متنوع در سه حیطه پیشرفت تحصیلی، شایستگی فرهنگی و آگاهی سیاسی– اجتماعی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها