خود شرح‌حال‌نویسی مشارکتی: الگویی نوین و منطبق با برنامه‌ی درسی کارورزی در دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان

3 استادیار برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان

چکیده

هدف پژوهش حاضر این بود که در دانشگاه فرهنگیان به طراحی و اجرای برنامه­ی­ درسی کارورزی بر اساس الگوی خودشرح­حال­نویسی مشارکتی بپردازد و تجربه دانشجومعلمان از این الگو را مورد تحلیل و بازنمایی قرار دهد. این مطالعه از حیث هدف توسعه­ای- کاربردی، از نظر نوع پژوهش کیفی و در طیف روش­های کیفی بر کُنش­پژوهی رهایی­بخش مبتنی است. در این پژوهش به تناسب از روش­های تحلیل اسناد، مصاحبه غیرساختارمند و پرسش­نامه محقق­ساخته استفاده شده است و داده­ها با استفاده از روش­های تحلیل مضمون و تی تک­نمونه­ای مورد تحلیل قرار گرفته است. جامعه پژوهش دانشجومعلمان پردیس شهید باهنر اصفهان را دربر می­گیرد و نمونه پژوهش یک کلاس متشکل از هجده دانشجوی پسر ورودی سال 92-1391 بود که در نیمسال دوم سال تحصیلی 1395-1394 در ترم هشت رشته دبیری علوم اجتماعی مشغول به تحصیل بودند. این مشارکت­کننده­ها به شیوه ­نمونه­­گیری ملاک­محور انتخاب شدند و طی پانزده جلسه در طول یک ترم تحصیلی، کارورزی خویش را انجام دادند. ساختار الگوی پیشنهادی در قالب عناصر برنامه درسی کارورزی تدوین گردید که اعتبار و روایی آن به تأیید متخصصان برنامه درسی و استادان دانشگاه فرهنگیان رسیده بود. همچنین برای ارزیابی مقبولیت و اعتبار نتایج از زاویه­بندی روش­شناختی و اعتباریابی دموکراتیک استفاده شد. یافته­ها نشان داد، الگوی کارورزی مبتنی بر خودشرح­حال­نویسی مشارکتی، می­تواند اهداف و راهبردهای مستتر در واحدهای درسی کارورزی در دانشگاه فرهنگیان را محقق نماید. چنان­که تحلیل سرفصل­ واحدهای درسی کارورزی نشان داد، برنامه درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان حول چهار مضمون شامل: تمرین معلمی، پژوهش روایی، کُنش­های مشارکتی و گروهی و تبیین برنامه درسی کارورزی شکل گرفته است که این مضامین با تجارب دانشجومعلمان از الگوی پیشنهادی، هم­سو و هم­خوان می­باشند. همچنین یافته­ها نشان داد دانشجومعلمان توانسته بودند طیف اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و روش­های ارزشیابی ارائه شده در الگوی پیشنهادی را بالاتر از سطح میانگین تجربه نمایند. بنابراین طبق این نتایج می­توان اذعان داشت که الگوی خودشرح­حال­نویسی­مشارکتی با اهداف برنامه درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان منطبق است و می­تواند به مثابه یک الگوی کارورزی در برنامه درسی کارورزی این دانشگاه مورد کاربست قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها