طراحی راهبردهای یاددهی-یادگیری بر اساس رویکرد تفکیکی در مدارس استعداد درخشان: یک مطالعه ترکیبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختة دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه هرمزگان

2 دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم انسانی

3 دانشیار و عضو هیأت دانشگاه شهید رجایی، دانشکده علوم انسانی

چکیده

هدف از انجام این پژوهش طراحی راهبردهای یاددهی یادگیری بر اساس رویکرد تفکیکی در مدارس استعداد درخشان شهر اصفهان بود. این تحقیق از نوع پژوهش­های آمیخته یا ترکیبی و به روش اکتشافی متوالی انجام شده بود. جامعة این پژوهش شامل کلیة دانش­آموزان استعداد درخشان شهر اصفهان در مقطع متوسطة دوم (1770 نفر) بود. روش انتخاب مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی موارد نوعی (32 نفر) و در بخش کمی روش نمونه‌گیری تصادفی ساده (315 نفر) بود. برای گردآوری داده­ها در بخش کیفی از روش مصاحبه نیمه­ساختار یافته و در بخش کمی از پرسش‌نامة محقق ساخته استخراج شده از مصاحبه استفاده شد. برای تحلیل داده­ها در بخش کیفی از روش مقوله­بندی و در بخش کمی از تحلیل عاملی تاییدی، آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (t تک­نمونه، t مستقل و تحلیل واریانس یک طرفه) استفاده شد. نتایج بیانگر این بود که راهبردهای یاددهی یادگیری در مدارس استعداد درخشان شامل دو مقولة کلی «بعد فنی تدریس» و «بعد شخصیتی معلم» بود. در «بعد فنی تدریس» زیر مقوله‌هایی مثل «کاربردی بودن»، «استفاده از وسایل کمک آموزشی»، «راهبرهای فعال در یادگیری» و «روش اختصاصی برای هر درس»، و در «بعد ویژگی­های معلم» نیز «بعد اخلاقی و شخصیتی» از مصاحبه­ها استخراج شد. نتایج تحلیل کمی پرسش‌نامة استخراج شده از مصاحبه­ها نیز نشان داد که دانش­آموزان مدارس استعداد درخشان با این موارد موافق بودند. مقایسة نظرهای دختران و پسران نشان­دهندة این بود که دختران بیشتر از پسران معتقد به استفاده از روش اختصاصی برای هر درس بودند. مقایسه براساس رشتة تحصیلی نیز نشان داد که تنها در مولفة راهبردهای فعال تفاوت معنی­داری میان دانش­آموزان رشته­های مختلف دیده شد.

کلیدواژه‌ها